Hybrid

Kazakistan Cumhuriyeti Başkenti : Almatı. Para birimi Tenge

Yüzölçümü: 2.717.300 km2

Nüfusu: 16.402.861(177'nci)
5,4/km² Nüfusun % 57'si şehirlerde yaşamaktadır. Ortalama ömür 68 yıldır. Etnik yapı: 59,2% Kazak
25,6% Rus
2,9% Ukraynalı
2,9% Özbek
1,4% Alman
1,5% Uygur
1,5% Tatar
Cumhurbaşkanı Nur sultan Nazarbayev
Başbakan Kerim Mesimov
Dil: Resmi dil Kazakça ve Rusçadır.

Din: Devletin resmi dini yoktur. Müslümanların oranı % 47'yi bulmaktadır. Müslümanlar genellikle sünnidir. Geriye kalan nüfusun büyük çoğunluğu Hıristiyan, bir kısmı doğu dinleri mensubudur. Hıristiyanlar arasında Ortodokslar birinci sırayı almaktadır. İkinci sırada Protestanlar, sonra Katolikler gelir. Orta Asya ülkelerinden olan Kazakistan, kuzeyden ve batıdan Rusya, doğudan Çin, güneyden Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, güneybatıdan Hazar Denizi ile çevrilidir. En yüksek yeri Altay Dağı (4973 m.)'dır. Önemli akarsuları İdil - Ural ve Sirideryâ ırmaklarıdır. Hazar Denizi'nin yanı sıra Aral Gölü'ne de kıyısı vardır. Azerbaycan’nın en büyük gölü Balkaş gölüdür Toprakları genellikle düzlüktür. Doğu ve güneydoğu kesimi dağlıktır. Topraklarının % 9,5’i tarıma elverişli arazi, % 62,5’i otlak, geriye kalan topraklarının bir kısmı orman diğeri çöl veya bozkırdır. Kazakistan'da genellikle kurak bir iklim hâkimdir. Kuzey kesimler güneye oranla daha çok yağmur alır. Sıcaklık yazın bazen +40 dereceye kadar çıkar, kışın da bazen -40 dereceye kadar düşer.

Yönetim şekli Kazakistan, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra çok partili demokratik bir sisteme geçti. Ülke 28 Ocak 1993'te yürürlüğe giren anayasayla yönetilmektedir. Devletin en üst yöneticisi cumhurbaşkanı, hükümetin başkanı ise başbakandır. Cumhurbaşkanı genel seçimle belirlenmektedir. Ancak bağımsızlık sonrası cumhurbaşkanlığı seçimleri tek adaylı olarak gerçekleşti. 360 üyeli bir parlamentosu vardır. Kazakistan, BM, BDT (Bağımsız Devletler topluluğu) ve IMF (Uluslararası Para Fonu) gibi uluslararası örgütlere üyedir. Kazak milliyetçisi bir anlayışa sahip ve Kazakistan'da yürütülen nükleer denemelere karşı bir oluşum şeklinde ortaya çıkan Nevada - Semipalatinsk Hareketi tanınmış Kazak şair ve eski Kazakistan Yazarlar Birliği başkanı Olcas Süleymanov'un liderliğinde siyasi parti sıfatı kazandı. Ruslar tarafından desteklenen ve Rus milliyetçiliğini savunan Edinstvo (Birlik) Hareketi de siyasi partiye dönüştü. Kazakistan, Kuzey Türkistan olarak da bilinir. (Türkistan'ın yani Orta Asya'nın genel tarihi hakkında Özbekistan tarihine bkz.) Kazakistan geniş bir alanı içine almakla birlikte az bir nüfus yoğunluğuna sahipti. Kuzeyinde yaşayan halkın tamamı, güneyindeki halkın da bir kısmı göçebe hayatı sürüyordu. Kazaklar diğer Türk boylarına göre kültürel yönden daha geriydiler. Bunda belki yerleşik hayata geçmemelerinin bir etkisi vardı. İslâm bu ülkenin güney bölgesinde 11. yüzyıldan itibaren yayılmaya başladı. Batı ve kuzey kesimlerinde ise ancak 14. yüzyıldan itibaren yayılmaya başlamıştır. Bununla birlikte kuzey bölgelerde, Rusların burayı işgal ettiği tarihlerde hâlâ eski Türk dini olan Şamanizm’e bağlı kalanlar vardı. Kazakistan'da 1227'de Ak Orda Devleti diğer adıyla Orda Hanlığı kurulmuştur. Kazak Hanlığı olarak da anılan bu hanlık Orda Hanlığı adını kurucusu olan Orda İçin Han'a nispetle almıştı. Bu hanlık zaman içinde hayli güçlenmiş ve bölgede geniş bir alan üzerinde hüküm sürmeye başlamıştır. Ancak 1509 – 1520 yılları arasında hüküm süren Kasım Han'ın oğulları arasında çıkan kavga hanlığın Küçük, Orta ve Büyük Orda diye üçe bölünmesine yol açtı. Bu üç ülke de kendi içinden oymaklara ayrıldı ve aralarında merkezi bir otorite sağlanamadı. 17. yüzyıl ortalarında Tevke Han'ın sağladığı birlik de kısa sürmüştür. Kazakistan toprakları 17. yüzyıldan itibaren Rus saldırılarına maruz kaldı ve 1822'de Orta Orda, 1824'te Küçük Orda, 1848'de de Büyük Orda Rus hâkimiyetini kabul etti. Rusya 1864'te de Kazakistan topraklarının tamamını işgal ederek mevcut yönetimleri ortadan kaldırdı ve buralara kademeli bir şekilde Rusları yerleştirmeye başladı. İşgal sonrasında Kazaklarla Ruslar arasında çeşitli çatışmalar olmuş ve Kazaklar birtakım isyanlar çıkarmışlardır. Ancak Rus işgalciler bütün bu isyanları sert bir şekilde ve kanla bastırdı. Rusya'daki çarlık yönetiminin zayıflaması üzerine Kazakların ileri gelenleri Alaş Orda adında milli bir parti kurdular. Ancak bu parti yeterli gücü elde edemediğinden milli bir yönetim kuramadı ve 1919'da, Rusya'daki çarlık yönetiminin yerine geçen Sovyet yönetimiyle anlaşma imzalamak zorunda kaldı. Kazakistan 26 Ağustos 1920'de Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adıyla Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlandı. Ancak daha sonra Kırgız adının yanlış konduğu anlaşılarak 1925'te adı Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti şeklinde değiştirildi. 5 Aralık 1936'da da Rusya'dan ayrılarak Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adıyla doğrudan Sovyetler Birliği'ne bağlandı. Kazakistan'ın Sovyetlere bağlanmasından sonra yönetim büyük ölçüde Rusların eline geçmiş Kazakistan Komünist Partisi idarecileri de çoğunlukla Ruslar olmuşlardır. Bu durum, Rusların baskı politikası ve etnik arındırma uygulamaları zaman zaman geniş çaplı protestolara ve eylemlere yol açmış ancak hepsi kanla bastırılmıştır. Kazakistan'da bağımsızlığa giden yoldaki en son gelişmeler ilk kez Kazakistan Komünist Partisi birinci sekreterliğine getirilen bir Kazak olan Din Muhammed Kunayev'in 16 Aralık 1986'da bu görevden alınarak yerine Rus asıllı Gennady Kolbin'in atanmasıyla başladı. Halk bu karara karşı çıktı ve tepkisini gösterilerle ortaya koydu. Sovyet yönetimi "glasnost (açıklık)" politikasına dayanarak daha önce yaptığının tersine bu olayları dünyaya duyurdu. Olaylar sonrasında komünist yönetim geniş çaplı bir tutuklama kampanyası başlattıysa da bazı tavizler vermek zorunda da kaldı. Kazakistan olayları diğer Sovyet cumhuriyetlerini de etkiledi. Kazakistan olaylarının üzerinden çok fazla zaman geçmeden bağımsızlık mücadeleleri bütün Sovyetler Birliği'ni sardı. Kazakistan'daki bağımsızlık mücadelesi de durmadı. Sonuçta Moskova yönetimi bağımsızlık kararı veren cumhuriyetlerin bu kararlarını tanımak zorunda kaldı. Kazakistan da 21 Ekim 1991'de bağımsızlığını ilan etti. 1 Aralık 1991'de gerçekleştirilen bağımsızlık sonrası ilk cumhurbaşkanlığı seçimlerinde hâlen bu görevi sürdüren Nur sultan Nazarbayev cumhurbaşkanlığına seçildi. Kazakistan’daki etnik çeşitlilik ülke için potansiyel bir problemdir. Özellikle Rusların yönetimde söz sahibi olduğu dönemlerde Kazaklara baskı yapmaları iki toplum arasındaki düşmanlık duygularını pekiştirmiştir. Bağımsızlık sonrasında etnik unsurlar arasında milliyetçi anlayışların güçlenmesi yönetimi ciddi şekilde endişeye sokmaktadır. Bu yüzden yönetim bütün unsurları ortak bir zemin üzerinde birleştirecek bir "Kazakistanlılık kimliği" oluşturmaya çalışmaktadır. Ancak gelişmeler bu çabanın pek başarılı olamayacağı intibaı vermektedir. Ülkenin bir diğer iç problemi nükleer kirlenmedir. Yönetim nükleer denemeleri büyük ölçüde yasaklamış olmakla birlikte hâlen topraklarında çalışmaya devam eden uzay istasyonları da etrafa bir miktar nükleer atık yaymaktadır. Müslümanların çoğunluğu oluşturduğu bölgelerde daha etkili olarak hissedilmektedir. Müslümanların azınlıkta kaldığı bölgelerde ise daha zayıftır. Kazakistan yönetimi İslâmi faaliyetlere diğer Orta Asya cumhuriyetlerindeki yönetimlere oranla daha geniş özgürlük tanımaktadır.

Kazakistan ekonomisi birinci derecede tarım ve hayvancılığa dayanır. Başta gelen tarım ürünleri tahıl, darı, ayçiçeği, pamuk, pancar, tütün, pirinç, yağlı tohumlar, kendir ve çeşitli sebze ve meyvelerdir. Kazaklar at eti de yemektedirler. Tarım genellikle devlet eliyle kurulmuş olan çiftliklerde ve işletmelerde yapılmaktadır. Bu çiftliklerde çok sayıda da sığır, koyun ve at yetiştirilmektedir. Hazar denizinde ve akarsularda balıkçılık da yapılmaktadır. Kazakistan yeraltı kaynakları bakımından da zengindir. Kömürdür, petrol ve doğal gaz, bakır, çinko, demir, manganez, kalay, kurşun, titanyum, krom, tungsten, altın, gümüş, boksit, fosfor it, volfram, molibden ve antimuan gibi madenler de üretilmektedir. Orman ürünlerinden daha çok kâğıt sanayisinden yararlanılmaktadır.

İhraç ettiği ürünlerinin başında ham petrol, doğal gaz, kömür, canlı hayvan, deri ve çeşitli tarım ürünleri gelmektedir. İthal ettiği malların başında da ulaşım araçları ve yedek parçaları, makineler ve dayanıklı tüketim malları gelir. Dış ticareti daha çok Rusya ve diğer BDT üyesi ülkelerledir.

Kazakistan'daki sanayi kuruluşlarının başında maden ocakları gelir. Bunun yanı sıra makine, inşaat, tekstil, kâğıt, gıda, kimya, demir döküm, bakır döküm ve demir - çelik alanlarında çeşitli sanayi kuruluşları bulunmaktadır. Sanayi kuruluşlarının başında gıda, tekstil, hazır giyim, dericilik, mobilya, kimya, inşaat malzemeleri üretimi ve büro malzemeleri üretimi sektörleriyle ilgili sanayi kuruluşları gelmektedir. Buna maden ocaklarında ve petrol tesislerinde çalışanlar da dâhildir.9 havaalanı vardır. Oldukça geniş bir toprağa sahip olan Kazakistan'da hava ulaşımının ayrı bir önemi vardır. Hazar Denizi'nde deniz ulaşımından yararlanılmaktadır. Bosna - Hersek’te ve Sarajevo’da 12 senedir barış, güvenlik ve huzur hâkimdir. Eski gerginlikler bitmiş, Bosna hızla kalkınan Avrupa Birliği adaylık sürecine giren bir ülke olmuştur. Her IUS öğrencisine bir akademik danışman tayin edilir. Danışmanı öğrencimizin tüm sorunlarıyla yakından ilgilenir, gerekli ikaz, yönlendirme ve tavsiyeleri iletir. Gerek görürse veliyle temasa geçer. Yurt dışından gelen öğrencilere daha fazla dikkat etmek üzere hem akademik personel ve danışmanı, hem de yurt görevlileri, öğrencilerin durumunu izler ve velilerle temas içinde olarak gerekli önlemlerin alınmasına çalışır.