Hybrid

1. Eğitim sisteminin tanımı

1. Eğitim nüfusu ve öğrenim dili

 

1 Ocak 2001 tarihinde, 29 yaş ve altı nüfus 15.987.236 (toplam nüfusun %27,6’sı) olarak saptanmıştır. Bazı alanlarda eğitim için yerel dilin kullanımına resmi olarak izin verilmiş olsa da, öğretim dili İtalyan’cadır.

1. İdari denetim ve kamu finansmanlı eğitimin kapsamı

 

Tüm sorumluluk Eğitim, Üniversite ve Araştırma Bakanlığı’na (Ministero dell’Istruzione, dell’Università e della Ricerca – MIUR) aittir. Eğitim, Üniversite ve Araştırma Bakanlığı yerel düzeyde bölge ve il eğitim daireleri tarafından temsil edilir. Bölgeler, illere ve belediyelere belli sorumluluklar verebilir. 2000-2001 eğitim-öğretim yılından itibaren tüm okullar idare, teşkilatlanma, eğitim, araştırma, deneyler ve gelişme konularında özerkliğe kavuşmuştur.

Eğitim, Üniversite ve Araştırma Bakanlığı’nın yeniden yapılandırılması ve idare ve yönetimle ilgili yetki ve sorumlulukların merkeziyetçilikten uzaklaştırmak suretiyle Devletten bölgesel ve yerel (bölgeler, iller ve belediyeler) yetkililere devredilmesinin amacı, daha etkin ve yetkin bir okul idaresi sağlamak için hem merkezi idarenin (Eğitim Bakanlığı) hem de merkezi idarenin etrafında toplanan çevresel bileşenlerin – bölgesel okul idareleri ve il eğitim müdürlükleri (Uffici scolastici regionali) – etkinliğini artırmaktır.

Devlet ve Devlet tarafından tanınmış okulların (scuole paritarie) eşit statüde olmaları hakkındaki yasa tasarısının kabul edilmesi (Mart 2000), eğitim hakkını güvence altına almak ve kamu eğitim sistemi içerisinde verilen eğitimin genişletilmesi, çeşitlendirilmesi ve bütünleştirilmesini teşvik etmek için, bir Devlet okuluna mı yoksa Devlet tarafından tanınmış bir okula mı kayıtlı olduklarına bakılmaksızın çocukların ve okul yaşına gelmiş gençlerin ailelerine destek olmak amacıyla belli tedbirler sağlamayı hedeflemektedir.

Bakanlığa karşı sorumlu teknik bir müfettişlik, ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyet göstermekte ve eğitim sistemini bir bütün halinde denetlemektedir.

Yükseköğretim düzeyinde özel sektör, özel kurum ve kişiler tarafından teşvik edilen ve yönetilen ve de Eğitim, Üniversite ve Araştırma Bakanlığı tarafından kendilerine devletin verdiği yeterlilik derecelerine eşdeğer akademik yeterlilik dereceleri verme yetkisi tanınmış üniversite kurumlarını kapsar.

Devletin özel kurumlara verdiği mali destek, bu kurumların toplam gelirlerinin yaklaşık %20’sine tekabül eder. MIUR tarafından devlet üniversitelerine sağlanan finansman ise, bu üniversitelerin toplam gelirlerinin yaklaşık %77’sini oluşturur.

Üniversiteler farklı alanlarda özerklik kazanmıştır. Bunlardan ilki idari, mali konularda ve muhasebe alanındadır. 1994’ten bu yana, devlete ait ve özel üniversite kurumları kendi bütçelerine sahiptir. Bakanlığın buradaki görevleri fonların tahsisi, denetim ve değerlendirmedir.

Bugün gelinen aşama, eğitim teşkilatını dikkate almak suretiyle özerkliğe doğru gidişi sonuçlandırmayı amaçlamaktadır. Üniversiteler, ulusal düzeyde genel ve özel kriterleri belirleyen bir çerçeve içerisinde, verdikleri derslerin içeriğinden ve esnekliğinden sorumludur. Bu konuyu düzenleyecek yasa paketi şu anda hazırlanma aşamasındadır.

1. Okul öncesi eğitim

 

3 yaşını aşmamış çocuklar için gündüz bakımevleri mevcuttur. 3 yaşından itibaren çocuklar okul sisteminin ilk aşaması olan anaokullarına gidebilirler. İçinde bulunulan eğitim-öğretim yılının 30 Nisan tarihine kadar 3 yaşını dolduran çocuklar Scuole dell’Infanzia’ya kayıt yaptırabilirler. 53/2003 sayı ve tarihli Reform Yasası’na göre, 28 Şubat 2005 tarihine kadar 3 yaşını dolduran çocukları da bu okullara kayıt ettirmek mümkündür. Scuole dell’Infanzia’nın verdiği haftalık hizmet süresi en az 25 saat ile en çok 48-49 saat arasında değişmektedir. 2004-2005 eğitim-öğretim yılından başlamak suretiyle reform, Indicazioni Nazionali per i Piani personalizzati delle attività educative (Eğitim faaliyetleriyle ilgili bireyselleştirilmiş planlar için yol gösterici ulusal ilkeler) isimli bir dizi ilke getirmektedir; bu ilkeler her okulun sağlamak durumunda olduğu performansın tanımını da yapmaktadır. Ancak, söz konusu ilkelerin getirdiği özel öğrenim hedefleri, zorlayıcı bir nitelik taşımamaktadır.

 

1. Tam gün zorunlu eğitim

1. Evreler

 

Primo ciclo dell’istruzione (eğitimin ilk aşaması)
Scuola primaria (ilkokul)	6-11 yaşlar
Scuola secondaria di I grado (Orta Öğretim Birinci Devre okulu)	11-14 yaşlar

 

1. Kabul kriterleri

Eğitim-öğretim yılının başlangıcından önce 31 Ağustos tarihine kadar 6 yaşını doldurmuş çocuklar, ilkokula başlayabilirler. 2004-2005 eğitim-öğretim yılı için, Reform Yasası’na göre, 28 Şubat 2005 tarihine kadar 6 yaşını doldurmuş çocuklar da zorunlu eğitime kayıt yaptırabilirler. İlkokulu başarıyla bitiren öğrenciler scuola secondaria di I grado (Orta Öğretim Birinci Devre okulu)’ya kabul edilirler. Çocuklar, genelde içerisinde bulundukları okul hizmet bölgesine bağlı en yakın okullara giderler. Zorunlu eğitim parasızdır.

 

1. Okul gününün/haftasının/yılının süresi

Eğitim-öğretim yılı, Eylül ayının başı ve Haziran ayının sonu arasında en az 200 günlük bir süreyi kapsar. Okullar kendi özelliklerine göre haftada beş ya da altı gün ve tam gün veya yarım gün hizmet verirler. Yıllık zorunlu öğretim süresi ilkokul ve Orta Öğretim Birinci Devre okullarında 891 saattir; bu ders saat sayısı, haftada 27 saat olmak üzere 33 haftaya bölünmüştür. Okulların özerk olması dolayısıyla, her bir eğitim kurumu kendi yıllık öğretim süresini belirlemekle sorumludur. İlkokul ve Orta Öğretim Birinci Devre okulları, öğrenci velilerinin taleplerine ve Piano dell’Offerta Formativa (eğitim-öğretim planı)’larına göre, yıllık ek 99 saatlik seçmeli öğretim faaliyetleri ve 198 saatlik diğer seçmeli faaliyetler düzenler; bu faaliyetler haftalık 3-6 saatlik süreleri kapsar. Bu faaliyetlere katılım parasızdır.

1. Sınıf büyüklüğü/öğrenci gruplama

 

İlkokul düzeyinde, her bir sınıf genel olarak en fazla 25, en az 10 öğrenciden oluşur. Genel olarak her bir sınıfın birden fazla öğretmeni vardır (normal olarak iki veya üç öğretmen). Eğitimin ilk aşamasıyla ilgili hazırlanan reform paketinin uygulanması için çıkarılan 19 Şubat 2004 tarih ve 59 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, özel öğretmen kavramını getirmektedir. Özel öğretmen, diğer sınıf öğretmenleri gibi, öğretimle ilgili kendi olağan görevlerini yürütür ve eğitim ve öğretim faaliyetlerinin koordinasyonunu sağlama, öğrencilere danışmanlık ve rehberlik hizmeti verme ve de öğrencilerin eğitim hayatlarıyla ilgili belgelerin tutulmasıyla ilgilenme işlevlerini yerine getirir.

1. Öğretim programı denetimi ve içeriği

 

Reform uygulamasına göre, 2004-2005 eğitim-öğretim yılından başlamak üzere, eğitim ilk aşaması içerisinde yer alan okullar (ilkokullar ve scuola secondaria di I grado (alr-ortaokullar), Indicazioni Nazionali per i Piani di Studio Personalizzati (Bireyselleştirilmiş çalışma planları için yol gösterici ulusal ilkeler)’yi benimsemek ve kabul etmek durumundadır. Bu tür ilkeler, her okulun göstermesi gereken performans düzeyinin tanımı yapar. İlkokul düzeyi için belirlenen özel öğrenim hedefleri şu dersler ve konular için tanımlanmıştır: katolik dini, İtalyanca, İngiliz dili, tarih, coğrafya, matematik, fen, teknik eğitim ve ICT, muzik, resim ve çizim, spor ve beden eğitimi. İngiliz dilinin öğretiminde ve bilgi ve iletişim teknolojileri konusunda öğrencilere ileri düzey eğitim verme konusunda yeni yöntemler geliştirmek, bu alanlara özgü özel öğrenim hedefleridir. Orta Öğretim Birinci Devre için belirlenen özel öğrenim hedefleri şu ders ve konular için tanımlanmıştır: Katolik dini, İtalyanca, İngiliz dili, ikinci bir Topluluk dili, tarih, coğrafya, matematik, fen, teknik eğitim, bilgi ve iletişim teknolojisi, müzik, resim ve çizim, spor ve beden eğitimi. Ayrıca, “vatandaşlık, trafik, çevre, sağlık, beslenme ve etkili yaşam eğitimi” gibi konuları içerisinde barındıran “sivil yaşam eğitimi” ile ilgili belirlenmiş olan özel öğrenim hedefleri, her iki eğitim düzeyi için de geçerlidir. “Sivil yaşam eğitimi”, kendi başına bir ders değildir; aynı sınıfta eğitim veren bütün öğretmenler tarafından ortak olarak yürütülen eğitim ve öğretim faaliyetleri içerisinde sunulan ortak bir derstir. Indicazioni (yol gösterici ilkeler) ulusal seviyede belirlenir ve okulun özerkliğine göre her okul tarafından yerel ihtiyaçlara uyarlanır. Her ders ve konu için gerekli bilgi ve beceriler önceden belirtilmiştir; okul, öğrencilere bu bilgi ve becerileri kişisel yeterliklere dönüştürmelerinde yardımcı olacaktır.

 

1. Değerlendirme, ilerleme ve yeterlilikler

 

Her iki eğitim düzeyinde de öğrencilerin öğrenme ve davranışlarıyla ilgili dönemsel ve yıllık değerlendirme, öğretmenleri tarafından gerçekleştirilir; yine aynı öğretmenler, öğrencilerin takip eden eğitim düzeyine kabul edilip edilmemeleriyle ilgili son değerlendirmeyi yapmakla sorumlu kişilerdir. İlkokul düzeyinde, ara sınıfa kabul edilmeme sadece “istisnai ve de iyi bir şekilde gerekçelendirilmiş durumlarda” görülen bir olaydır. Değerlendirme, öğrenciler tarafından alınması zorunlu dersler ve de öğrencilerin seçtiği dersler üzerinden yapılır. İlkokuldan Orta Öğretim Birinci Devreye geçiş, ilkokul eğitimi sonunda yapılan bir değerlendirme sonucunda gerçekleşir; bunun nedeni ilkokul ve Orta Öğretim Birinci Devre okullarının artık aynı eğitim aşamasının bir parçası haline gelmiş olmalarıdır. Bu yüzden, 2004-2005 eğitim-öğretim yılından itibaren, öğrenciler ilkokul diploması (diploma di licenza elementare) alabilmek için artık sözlü yazılı sınavlara girmeyeceklerdir. Zorunlu ilköğretim aşamasının tamamlanmasının ardından, öğrenciler Orta Öğretim İkinci Devre seviyesine kabul edilebilmek için devlet tarafından yapılan bir sınava girmektedirler.

 

1. Ortaöğretim ikinci devre ve ortaokul sonrası eğitim

1. Eğitim türleri

 

Klasik eğitim Liceo classico (klasik Orta Öğretim İkinci Devre okulu) Liceo scientifico (bilimsel Orta Öğretim İkinci Devre okulu)	14-19 yaş
Sanat eğitimi Liceo artistico (Orta Öğretim İkinci Devre sanat okulu) Istituti d’arte (sanat okulları)	14-18/19 yaş 14-17/19 yaş
Teknik eğitim Istituto Tecnico (teknik okul)	14-19 yaş
Mesleki eğitim Istituto professionale (meslek okulu)	14-17/19 yaş

 
Bazı Orta Öğretim İkinci Devre kurumları iki aşama halinde düzenlenmiştir ve bu iki aşama arasında otomatik geçiş söz konusudur.

1. Kabul kriterleri

 

Ellerinde ilk eğitim aşamasını başarıyla bitirdiklerine dair bir sertifika/diploma bulunan öğrenciler, Orta Öğretim İkinci Devreye geçiş yapabilirler. Okul ücretleri makul miktardadır; ancak, devlet okullarında okuyan öğrenciler ailelerinin gelir düzeyine bağlı olarak eğitim ücretinden muaf tutulabilir ya da devletten mali destek alabilir.

1. Öğretim programı denetimi ve içeriği

 

Merkezi hükümet, Orta Öğretim İkinci Devrenin her dalı için temel bir öğretim programı belirler ve öğretim metotları ile ilgili olarak yol gösterici bir görev üstlenir. Tüm kurumlar için ortak olan temel dersler ve konular şunlardır: İtalya, tarih, modern bir yabancı dil, matematik ve beden eğitimi.

 

1. Değerlendirme, ilerleme ve yeterlilikler

 

Orta Öğretim İkinci Devrede, öğrencilerin sözlü ve yazılı becerileri her üç ya da dört ayda bir değerlendirilir. Orta Öğretim İkinci Devre eğitiminin sonunda yapılan final sınavı, esame di stato conclusivo dei corsi di studio di istruzione secondaria superiore (Orta Öğretim İkinci Devre bitirme sınavı)’dir.

 

1. Yükseköğretim

1. Kurum türleri

 

İki temel yükseköğretim türü mevcuttur: üniversitede sunulan yükseköğretim ve üniversite dışı yükseköğretim. 1999 yılında Bologna Bildirgesi’nin imzalanmasının ardından, İtalya’da yükseköğretim önemli bir reform sürecine girmiştir. 509/99 sayılı Bakanlık Kararnamesi’ne uygun olarak, yükseköğretim derecesi artık iki temel aşama üzerine oturtulmuştur (3 yıllık bir eğitim süresini kapsayan Laurea ve ardından iki yıl süreli Laurea specialistica – “3+2” yıldan oluşan bir sistem oluşturulmuştur).

Üniversite dışı yükseköğretim hizmeti veren sektör; sanat ve müzik (Alta formazione artistica e musicale), dil eğitimi (Scuole superiori per la mediazione linguistica), yüksek teknik eğitim (Istruzione e formazione tecnica superiore) ve her biri kendi özel yapısına, yönetmeliğine ve teşkilatına sahip bir kaç tane daha yükseköğretim alanını kapsar.   

1. Giriş

 

Adaylar, Orta Öğretim İkinci Devre diplomasına sahip olmak durumundadırlar. Tıp ve cerrahlık, dişçilik, veterinerlik, mimarlık alanlarında öğrenim görebilecek maksimum bir öğrenci sayısı belirlenmiştir. Yine de, giriş aşamasında kurumlar kendi aday seçim prosedürlerini uygular. Sanat akademileri ve enstitülerine giriş yaşı ve koşulları çeşitlilik gösterir; bu akademi ve enstitülerin bazıları ortaöğretimde ve yükseköğretimde paralel dersler sunarlar.

1. Yeterlilikler

 

Üniversite öğretim programının, içeriğinin ve hedeflerinin yeniden düzenlenmesi, üniversite kurumlarının daha geniş bir özerkliğe kavuşacağına ve öğrenciler üzerindeki ders yükünün artık krediler üzerine kurulu farklı bir özellik kazanacağına işaret etmektedir. Ortak genel kriterler ve hedefler, farklı dersler için ulusal düzeyde tanımlanmıştır. Üç farklı akademik derece tespit edilmiştir: üç yıllık bir eğitimin ardından tamamlanan birinci derece (180 kredi); akabinde iki yıllık bir eğitimden sonra tamamlanan ikinci derece (120 kredi) ve süresi dalına göre değişen bir eğitimden sonra ulaşılan uzmanlık derecesi.

Sanat ve müzik alanlarında alınan yüksek eğitim (güzel sanatlar akademileri, müzik konservatuarları, vs.), Bologna Bildirgesi’nin ortay koyduğu sistemin (3+2) ardından çıkarılan ve bu alanlarda uygulanmak üzere iki temel aşamayı beraberinde getiren 508/1999 sayı ve tarihli yasa çerçevesinde düzenlenmektedir: birinci ve ikinci aşama programları artık krediler halinde yapılandırılmıştır; bu programlar sonucunda sırasıyla Diploma accademico di primo livello ve Diploma accademico di secondo livello verilmektedir.

 

1. Özel ihtiyaçlar

Özel ihtiyaca sahip öğrenciler normal eğitim içerisine entegre edilirler ve bu öğrencilere uzman desteği sağlanır.

 

1. Öğretmenler

Anaokullarında ve ilkokullarda görev yapan öğretmenler diploma di laurea’ya sahip olmak durumundalardır. Abilitazione all’insegnamento derecesine sahip olabilmek için sınava girmek isteyen ortaokul öğretmenlerinin bir scuola di specializzazione’de iki yıl süreli bir lisansüstü öğrenim görmeleri gerekmektedir. İlkokul öğretmenleri genel konulara hakim öğretmenlerdir; ancak bir özel bir konu alanından da sorumludurlar. Ortaokul öğretmenleri uzman öğretmenlerdir. Öğretmenler, devlet memuru statüsündedir.

 

1.  Eğitimle İlgili Devam Eden Reformlar ve Tartışma Konuları

Önceden kabul edilmiş ve uygulama aşamasında olan reformlar:

İtalya Eğitim Sistemi reform süreci, aşamalı olarak uygulanacak 53/2003 sayı ve tarihli Yasa ile onaylanmıştır. İlk uygulama kararnamesi, eğitimin ilk aşamasıyla (ilkokul ve Orta Öğretim Birinci Devre) ilgili olarak çıkartılmış 19 Şubat 2004 tarih ve 59 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedir.

Sırasıyla eğitim hakkı-görevine, dönüşümlü okul-iş sistemine ve eğitim-öğretim sisteminin değerlendirilmesi için oluşturulan ulusal birime yönelik okul reformunun uygulanması için hazırlanan üç kararname tasarısı, önceden belirlenmiş zamanlarda bir kararname haline getirilecektir.

Birinci kararname, en az on iki yıllık bir süre için veya öğrencilerin bir yeterlilik derecesi alabilmeleri amacıyla 18 yaşını doldurana kadar geçen sürede eğitim ve öğretim hakkını güvence altına alır. Bu hak, eğitim sisteminin ilkokul ve Orta Öğretim Birinci Devre eğitimini de içeren ilk aşamasıyla ve eğitimin licei sistemini (Orta Öğretim İkinci Devre genel eğitim sistemi) kapsayan ikinci aşamasıyla ve de stajyerlik sistemiyle olduğu kadar öğretim ve mesleki eğitim sistemiyle de ilgilidir.

İkinci kararname, ikinci aşamada (sistema dei licei veya öğretim ve mesleki eğitim sisteminde) verilen eğitimi tamamlayıcı bir niteliğe sahip olan dönüşümlü okul-iş sistemini düzenlemektedir; bu dönüşümlü sistem, öğrencileri yalnızca temel bilgilerle donatmakla kalmaz, aynı zamanda öğrencilere iş dünyasının gereksinimlerini karşılayacak becerileri de kazandırır. On iki yıl süren “eğitim ve öğretim hakkı-görevi” ilkesine göre, 15 yaşındaki öğrenciler dönüşümlü okul-iş sistemi vasıtasıyla bütün eğitimlerini 15 yaşından 18 yaşına kadar gerçekleştirebilirler.

Reform yasasının uygulanması için hazırlanan üçüncü kararname ise eğitim ve öğretim sisteminin değerlendirilmesi için ulusal bir birim oluşturmaktadır; bu birimin görevi, eğitim sisteminin kalitesini aşamalı olarak artırmak ve uyumlu hale getirmek ve bunu da eğitim sisteminin uluslararası açıdan etkinliğini ve yetkinliğini değerlendirmek yoluyla yapmaktır. Istituto Nazionale di Valutazione des Sistema Educativo di İstruzione e Formazione – INVALSI (Ulusal Eğitim-Öğretim Sistemi Değerlendirme Enstitüsü) ulusal birim olarak görevlendirilmiştir. INVALSI, öğretmenler tarafından öğrencilerin öğrenmedeki başarıları ve davranışlarının gelişimine yönelik yapılan dönemsel ve yıllık değerlendirmelere ek olarak, eğitim sistemi üzerinde genel bir değerlendirme çalışması yürütecektir. IVALSI’nin temel görevleri arasında, öğrencilerin bilgi ve becerilerinin düzenli aralıklarla değerlendirilmesinin yanısıra, özellikle yaşam boyu öğrenim söz konusu olduğunda, okulların eğitim-öğretim kalitelerinin sık sık ve muntazam bir şekilde denetlenmesi gibi önemli görevler bulunmaktadır.

Reformun Orta Öğretim İkinci Devre’de uygulanabilmesi için gerekli kararname henüz çıkarılmamıştır. Bu söz konusu kararnamenin, eğitimin doppio canale (çift taraflı yol) üzerinde bulunan ikinci aşamasını düzenlemesi beklenmektedir; bu ikinci aşama içerisinde licei sisteminin ve de öğretim ve mesleki eğitim sisteminin bulunması gerekmektedir. Licei sisteminin içerisinde 8 tür liceo (sanatsal, klasik, insan bilimleri, ekonomik, dilbilim, müzik ve dans sanatı, bilimsel, teknolojik) bulunmaktadır; bu liceolar iki tane iki yıl süreli eğitim ve üniversite çalışmaları için kapsamlı çalışmaların yürütüldüğü ve de rehberlik hizmetlerinin verildiği beşinci bir yıl daha eğitim olacak şekilde düzenlenmiştir.

Reform Yasası ayrıca yeni bir değerlendirme sistemi de öngörmektedir. Okulda, öğrenciler her iki yılda bir değerlendirmeye alınacaklar ve saptanan minimum düzeye ulaşamayan öğrenciler sınıf tekrarı yapmak zorunda kalacaklardır. Ayrıca, öğretim kalitesini ve öğrencilerin kültürel seviyesini kontrol edip değerlendirmekle görevli bir değerlendirme ekibi kurulacaktır.

İlerideki aşamalarda, Reform Yasası aynı zamanda başlangıç ve hizmet-içi öğretmen eğitimini de kapsayacaktır. Bütün öğretmenler, tüm eğitim-öğretim seviyelerinde öğretmenlik yapabilmek için bir laurea specialistica (uzmanlık derecesi) almak zorunda kalacaklardır. Ayrıca üniversiteler, reformdan geçmiş okullar tarafından talep edilen yeni mesleki bilgi/becerilere ulaşabilmeleri için öğretmenlere hizmet-içi eğitim kursları açacaktır.